Ik ben al geruime tijd bestuurslid van SSVV, voornamelijk namens de brancheorganisaties die ik tot 2024 vertegenwoordigde: de steigerbouw en de contractors in de industrie. Sinds 2024 ben ik met vervroegd pensioen gegaan en werd mij door het bestuur gevraagd om nog beschikbaar te willen zijn voor SSVV. Vorige generaties bestuurders hebben samen met het bureau van SSVV in 30 jaar een sterk stelsel neergezet dat er vandaag de dag nog steeds toe doet. In alle gevallen staat de werkvloer centraal, de werkvloer waar vakmensen zich elke dag bewust moeten zijn van mogelijke gevaren en risico’s. Met het bestuur en alle aangesloten sectoren/branches hebben we in 2022 een ambitieuze strategie opgetuigd, om SSVV -en vooral alle producten- naar het volgende gewenste niveau te kunnen brengen.

De kans om samen met alle betrokken partijen het karwei af te kunnen maken vond ik geweldig. Om in een stichting actief mee te kunnen sturen, als aangesloten organisatie of als bestuurder, is al een voorrecht. En als er reuring in de tent is: nog mooier! Dan voegt jouw bijdrage echt wat toe. Plannen maken is mooi, deze uitvoeren is nog mooier. Voor mij is het precies het juiste moment om voorzitter te zijn: er is veel te doen, en het doet ertoe. Als je je realiseert dat alleen het CBR in zijn soort groter is dan SSVV VCA-persoonsdiplomering, dan wordt het belang van SSVV meteen extra duidelijk.

Toen destijds alle bij SSVV aangesloten sectoren (inmiddels 26) werden gepolst, klonk vanuit alle verschillende markten één prangende wens: maak houding en gedrag integraal onderdeel van het VCA-schema. Maak het meetbaar, auditeerbaar, naleefbaar en zorg ervoor dat er tegelijkertijd geen “stapeling” plaatsvindt. Met andere woorden, bedenk een instrument om veiligheidsbewustzijn van de werkvloer objectief te kunnen meten, maar introduceer niet weer een nieuw certificatiecircus. Bedrijven hebben op jaarbasis audits en certificeringen genoeg, dat kost veel tijd en veel geld. De gedachte was om een Module Gedrag te kunnen combineren met het bestaande VCA-systeem waarvoor een bedrijf toch al periodiek wordt geaudit. Het gaat dan over het calculatieve niveau (niveau 3) volgens Hudson, ook wel de Hearts and minds-methode genoemd. Twee vliegen in één klap.

Er werd een bestuurslid gevraagd om de kar te gaan trekken en samen met de Stuurgroep Modernisering aan de slag te gaan. Nagenoeg alle aangesloten sectoren sloten zich vol verwachting aan bij de Stuurgroep. Ze waren allemaal overtuigd dat er iets stond te gebeuren dat voor hun bedrijven een wezenlijk verschil zou maken. Door gebruik te maken van deskundigen, opleiders, exameninstanties, adviesbureaus, overheidsinstanties en de praktische inbreng vanaf de werkvloer, faciliteerde SSVV het ontstaan van VCA-MAX. Onder auspiciën van de Stuurgroep, die met de introductie van VCA-MAX in juli 2025 uit elkaar ging, met de wetenschap dat de bij hen aangesloten bedrijven hiervan de vruchten konden gaan plukken.

Zoals ik al eerder aangaf: een plan maken en vervolgens uitvoeren. Dat is wat hier gebeurde, waarbij de volle breedte van SSVV, van bouw en industrie tot petrochemie en offshore direct betrokken was. Echt een collectieve prestatie!
Kortom: ik ben er trots op dat we als collectief iets hebben ontwikkeld waar de Nederlandse werkvloer veiliger van kan worden!

Ik heb het steeds over “de werkvloer”, dat gaat over de mensen die daar werkzaam zijn. Maar bij elke werkvloer zijn er ook diverse stakeholders actief, op zijn minst de opdrachtnemer/contractor en de opdrachtgever, maar ook de adviseur, constructeur en de toeleverancier en noem de mogelijke ketens maar op. Ook die kunnen veel voordeel hebben van VCA-MAX.

De opdrachtgever wil zich verzekeren van een vakbekwame aannemer, die ook nog eens veilig werkt. Maar hoe toon je dat aan? VCA geeft als het ware regels die aantoonbaar zijn ingevoerd en die aantoonbaar leven bij het personeel. De periodieke VCA-audits zijn hiervoor bedoeld. Gedrag en houding, veiligheidsbewust werken zijn een ander verhaal. Maar is met VCA-MAX prima te auditen, te borgen en in de tijd te volgen.

VCA-MAX is onafhankelijk getoetst door een gerenommeerd deskundig bureau. Dat heeft het stempel opgeleverd dat bedrijven met VCA-MAX niveau 3 kunnen aantonen en dat bovendien VCA-MAX implementeerbaar, naleefbaar een auditeerbaar is. Duidelijk genoeg toch? Een werkgever met VCA heeft de regels op orde. Voeg je daar VCA-MAX aan toe, dan toont hij ook aan dat zijn mensen veiligheidsbewust werken. Veiligheidsbewustwording draagt ook bij aan de kwaliteit van het bedrijf en het imago ervan.

Wanneer de gehele keten — van opdrachtgever tot toeleverancier — VCA-MAX als standaard bewijsmiddel omarmt om veiligheidsbewustzijn objectief aan te tonen, ontstaat er een krachtige versnelling. Veilig werken wordt dan niet langer alleen een interne aangelegenheid van de werkgever, maar een gedeelde norm in de hele keten. En als die norm ook verankerd wordt in aanbestedingseisen, wordt veiligheidsbewustzijn een harde voorwaarde om überhaupt mee te mogen doen — dat tilt de lat voor de hele sector naar een hoger niveau.

Een concreet voorbeeld hiervan speelt in de bouw. De Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB)  stelt als eis dat bedrijven bij aanbestedingen aantoonbaar beschikken over niveau 3. Dat is een goede en ambitieuze stap. De ondertekenaars van deze code hebben afgesproken dat zij per 1 juli 2026 uitsluitend nog werk uitbesteden aan bedrijven die aan die eis voldoen.

SSVV is al geruime tijd met de GCB in gesprek om VCA-MAX ook door hen te laten omarmen als een volwaardig middel om niveau 3 aan te tonen. Maar zover is het nog niet terwijl vanuit GCB de deadline van 1 juli gewoon blijft staan. Dat raakt direct aan de positie van de duizenden bedrijven die zijn aangesloten bij onze branches: zij willen aan de slag, maar kunnen dat niet zolang GCB niet verduidelijkt dat zij VCA-MAX als bewijs voor niveau 3 kunnen aanvoeren.

Dat is juist wrang, omdat de markt zelf al heeft laten zien klaar te zijn voor VCA-MAX. Onafhankelijke adviesbureaus, opleiders, certificerende instanties en gerenommeerde brancheorganisaties reageerden enthousiast op de introductie. Bedrijven die deelnamen aan de pilots waren positief. De vraag dringt zich dan ook op: wat staat een volledige omarming in de weg?

Jazeker. Veilig werken is te belangrijk voor hokjesdenken. Samenwerking in de keten en branche-overstijgend is noodzakelijk. Het is ons als onafhankelijke stichting met de jaren duidelijk geworden dat dezelfde problematieken spelen in zowel de industrie als de bouw. De Deelnemersraad van SSVV vormt daarom een uniek platform, waarbij door kennisuitwisseling en branche-overstijgende samenwerking, een mooi initiatief als bijvoorbeeld VCA-MAX is opgeleverd: de veiligheidscultuurcombinatie. Dat is een ontwikkeling die door iedereen meteen zou moeten worden omarmd: een breed draagvlak, alle actuele kennis gebundeld, efficiënte procesgang, eenduidigheid voor de bedrijven, pragmatische aanpak en een welkome bijdrage aan de veilige werkvloer.